Şiir mimarı.

Elinde kalemtıraş, yonta yonta şiirin özünü çıkarıyordu. Ona "şiir süzücüsü" diyenler de oldu:

"Kurşun kubbeli loş odalarda esrarlı imbikleri karıştırarak hayata yeni bir mayi vermeye çalışan vecitli ruhlar gibi Yahya Kemal, aruzu ve kelimeyi eriterek şiiri, imbikten süzdü."

Yahya Kemal bize divan bahçelerinden içimizde yeni heyecanlar kımıldatan eserler getirdi. Onun ilk görünüşte Nedim'in sesini yansıtan bir taklitçi sandılar. Oysa o, 'eskinin' içinden bize 'yeni' bir ruh, yeni bir ses getirdi. Bu, Doğu ile Batı'nın iç içe girmiş yeni potasıydı. Ve böylce Yahya Kemal bizde neo-klasiğin bayraktarı oldu.

Şiirlerinde vezin ve kafiyeyi atan ve geriye değil, ileriye doğru hızla gelişen 20. yüzyılın sanat anlayışı döneminde Yahya Kemal bize 'mazi'den tatlı sesler bıraktı.

2 Aralık 1884'te Üsküp'te doğdu. Üçüncü Mustafa devrinin sancak beylerinden Şehsuvar Paşa'dan uzanan bir kuşağın halkalarından biridir.

Aydınlara musallat olan iktidarın despot takiplerinden Fransa'ya kaçtı ve orada Sorbon'a devam etti. 1912'de Türkiye'ye döndü. İlk şiirleri Dergah dergisinde yayımlandı.

Üniversitede (1915-1923) çeşitli dersler okuttu, Urfa Milletvekili oldu (1923), Varşova, Madrid Ortaelçiliklerinde bulundu. 1935-1942 döneminde Tekirdağ, 1943-1946'da da İstanbul Milletvekilliğini yaptı. En son memuriyeti Pakistan Büyükelçiliğidir. 1 Kasım 1958 tarihinde İstanbul'da vefat etti. Rumelihisarı'na gömüldü.

Yahya Kemal şiirlerinde çoklukla İstanbul semtlerine ve oralarda yaşayan halktan insanlara karşı duyduğu sevgi (Hayal Şehir, Atikvalde'den İnen Sokakta, Koca Mustafapaşa, Eylül Sonu.) İstanbul'un Boğaziçi'nin güzellikleri (Akşam Musikisi, Moda'da Bahar, Bir Başka Tepeden, İstinye, Bebek Gazeli, Çubuklu Gazeli.), Osmanlı-Türk toplumunun yarattığı uygarlık ürünlerine karşı duyduğu hayranlık (Süleymaniye'de Bayram Sabahı, Eski Musiki, Itri, Tanburi Cemil'in Ruhuna Gazel.), Osmanlı tarihindeki yengi ve yenilgilerden duyduğu sevinç ve acılar (Akıncılar, Mohaç Türküsü,  İstanbul Fethini Gören Üsküdar, İstanbul'u Alan Yeniçeri'ye Gazel, Açık Deniz.) "doğada ve bireyin ruhunda bulunan sonsuzluk"a karşı duyulan özlem (Deniz, Deniz Türküsü, Uçuş, Gece), aşk (Ses, Vuslat, Geçmiş Yaz, Erenköyü'nde Bahar.), ölüm (Abdülhak Hamit'e Gazel, Sonbahar, Sessiz Gemi, Rindlerin Akşamı, Rindlerin Ölümü, Geçiş, Yol Düşüncesi.) temaları üzerinde durdu.

Milli edebiyat döneminde Türkçe'yi aruza uydurmakta üstün bir başarı gösterdi. Eski kuşak sanatçılarıyla yeni kuşak sanatçıları arasında aruz-hece tartışmasının kızıştığı bu dönemde kendisi aruz vezniyle yazdığı halde hece ile yazan genç şairlerden yana oldu. Hece vezniyle tek bir şiir yazdı: Ok.

Derleme: Fuat Semen
GayGaye.com Editörü